Waarom VDAB ontmanteld moet worden

In de Vlaamse, en bij uitbreiding Belgische arbeidsmarkt, loopt het niet altijd op rolletjes. De problemen zijn genoegzaam bekend: niet-ingevulde vacatures, bedrijven die klagen over mensen met de verkeerde kennis of profielen en werklozen die tegelijk zelfs geen antwoord krijgen op sollicitaties.

Nu er echter een zogenaamde hoogconjunctuur heerst op gebied van tewerkstelling, afgemeten aan de lage werkloosheidsgraad die de regering te pas en te onpas presenteert dan toch, is het misschien het uitgelezen moment om enkele veranderingen door te voeren die de arbeidsmarkt moderner zouden maken. Teneinde ook beter te zijn voorbereid om de slechtere tijden die er aan kunnen komen. Pro-actief, … da’s vrij on-Belgisch of on-Vlaams, maar ik denk dat het hoog nodig is.

Men schrapt intussen veel werklozen, die dan prompt uit de statistieken verdwijnen om de regeringscijfers er beter te laten uitkomen. Lage werkloosheid klinkt altijd goed. Al is er een keerzijde aan die medaille. Hoeveel mensen zijn nog tevreden met hun job? Krijgen ze hun dag rond met het gezin? Komen ze financieel toe en zijn ze nog gelukkig?
De cijfermatige ingrepen om deze statistieken op te smukken worden al sinds eind jaren ’80 toegepast door diverse ministers van diverse partijen, en dat toont meteen ook dat er niets nieuws onder de public relations-zon is, en dat we eigenlijk in een soort Sovjet-tijdperk zijn blijven hangen op vele vlakken qua visie.

VDAB to the rescue?

Een en ander wordt ook beïnvloed door het cijfermateriaal dat VDAB aanreikt. Het aantal “open vacatures”, het aantal mensen in opleiding, en vooral het aantal mensen die ze (al dan niet op papier) aan een job hielpen, zijn cijfers die we met de regelmaat van de klok in het nieuws krijgen. Bij aangevuld door allerlei vrij onnodige detailinformatie over specifieke doelgroepen. Waarbij de focus altijd ligt op de kwantiteit.

Het is allemaal pure statistiek echter, waar de leugen vermengd wordt met halve waarheden, onvolledige cijfers of zelfs ontbrekende resultaten of zaken die gewoon doodgezwegen worden. De nodige correlaties met andere cijfers (emigratie, zelfdoding, schuldbemiddeling,… ) worden ook nooit zelfs getracht om vorm te geven. VDAB geeft cijfers, en dat is het dan. Politiek gebeurt er nauwelijks iets mee, buiten wat neo-liberalen wat ammunitie geven om op werkzoekenden in te hakken of hen te marginaliseren.

VDAB blinkt dan ook uit in het anders voorstellen van statistieken en cijfers: verzin als KMO’er een job waarbij een academisch geschoold iemand met 2 masterdiploma’s, een franse krant moet vertalen, gezeten op een brandende éénwieler, in nachtshift-stelsel aan 10 euro per uur, en *poef* : alweer een “niet-ingevulde vacature” erbij!
Meer concreet: juniors zoeken met 10 jaar ervaring, een laag loon, eigen auto, op een onmogelijk te bereiken werkplek en met de nodige verantwoordelijkheden die zelfs gehaaide mensen in die job niet aan zouden durven. VDAB laat het allemaal passeren.

Het dromen van een bepaalde functie, ingevuld door de ideale witte raaf / werkzoekende, is voldoende om te spreken van een vacature-overschot. Gevolgd door de kritiek dat er uiteraard weer “luie doppers” de jobs niet willen doen, meestal komende van politici die moesten ze niet uit de juiste familie komen, zelf de nodige problemen zouden hebben op de arbeidsmarkt.

Afgaande, puur op de VDAB cijfertjes, is dat ook allemaal makkelijk interpreteerbaar. Zoals zo vaak in ons huidig bestel, is “op papier” het aller belangrijkste als maatstaf, niemand (en zeker VDAB niet) kijkt nog naar personen of individuen, of het algemeen belang, laat staan lange termijn.
Een werkloze aan een job helpen is dik in orde, meer moet er niet gezien of geweten zijn volgens hen. Taak volbracht.

De werkzoekenden hebben echter wèl effectieve hulp nodig, meer dan de “op papier” aanpak van de huidige VDAB, de bedrijven hebben wel mensen nodig met specifieke profielen en opleidingen zouden veel meer moeten zijn dan een handige manier om 4 ambtenaren aan’t werk te houden in een aftands klaslokaal waar geen materiaal aanwezig is en waar mensen bestraft worden alsof ze peuters waren.
De aanpak van VDAB werkt contra-productief zowel naar bedrijven als werklozen toe.

Verantwoordelijk

De afbouw van VDAB zou de werkloze allerminst in de kou laten staan.
Je kan tegelijk een verrot systeem opdoeken, en iets positiefs lanceren.

De bedrijven moeten zelf meer verantwoordelijkheid dragen èn nemen. En dit kan en mag geld kosten, want eens VDAB afgebouwd wordt, kan je als overheid de vrijgekomen gelden deels gaan gebruiken om belastingen op arbeid en de patronale bijdrage te verlagen. Tegelijk zou de nodige subsidie kunnen voorzien worden voor wie VDAB-taken op zich neemt op een performante en vooral MEETBARE manier.
Iets dat tot nu toe nooit gebeurde in Vlaanderen. (op lange termijn wordt er niets gemeten).

Men betaalt belasting, deze gelden gaan naar de staat, en deze wordt via een verdeelsleutel aan de regio’s gegeven, en komt op die manier ook bij VDAB terecht: die er daarna vooral cijfers mee produceert en net genoeg activiteit om zichzelf te bedienen van werkzekerheid (voor de vdab-ambtenaren zelf, wel te begrijpen).
VDAB helpt enkel VDAB aan werk, op uw en mijn kosten.
Tijd om dat te veranderen me dunkt.

Voor de mensen die minder bekend zijn met de interne werking: VDAB is als een Sovjet auto-fabriek waar men enkel het aantal auto’s telt die van de band rollen en aan de hand van die aantallen subsidies krijgt van de staat.
Maar, er ligt intussen wel een gigantische schoot-berg aan kapotte wagens op de parking opgestapeld. Wanneer dan iemand zou vragen wat deze berg daar doet, antwoord men: “Dat meten wij niet, da’s niet onze taak, maar kijk eens hoeveel wagens we dit jaar hebben geproduceerd! Cool hé? We hebben er gele, rode, groen… mooi toch?”.

De meetbaarheid van de èchte resultaten van VDAB opleidingen zijn bij voorbeeld ongekend (of ongepubliceerd).

Ik hoor menig lezer al zeggen “Dat kan niet, de cijfers staan on-line!”
Neen. Ik daag eender welke politieker in Vlaanderen uit om de cijfers te tonen waar de lange-termijnsperformantie aangetoond wordt met opvolging van werklozen na een opleiding bij VDAB.
(Wat denk ik de meest geld en tijd verslindende post is).
Deze cijfers bestaan niet, en moesten ze bestaan zijn ze niet openbaar te verkrijgen.

Het enige dat telt is “heb je iemand aan een job geholpen op papier?”. Ja of Nee?
Wanneer het antwoord JA is, heeft VDAB haar taak zogenaamd volbracht, en rinkelt de subsidie-kassa (rijkelijk).
Dat dezelfde mensen twee, tot zeven keer terug op deze manier aan een job geholpen worden, of nog erger; verdwijnen uit de statistieken, is nooit gemeten.
Evenmin of ze wel degenlijk met hun opleiding iets waren achteraf, en of ze er al dan niet beter van werden op langere termijn (iemand die 3 jaar geleden een opleiding vorkheftruck chauffeur kreeg en intussen is weg-geautomatiseerd heeft daar niet veel aan gehad).

Vele bedrijven hebben intussen zo de buik vol van door VDAB opgeleide mensen, dat ze achteraf een tweede keer geld en tijd stoppen in hen zelf op te leiden, om toch enig personeel over te houden!
En dat zijn dan de goede bedrijven, die nog enige verantwoordelijkheidszin bezitten, maar ze betalen er wel twee keer voor natuurlijk, zoals gewoonlijk in Vlaanderen.

De voorbeelden zijn legio: maar het komt meestal neer op verhalen van werklozen die een opleiding opgedrongen krijgen (op straffe van veroordeling tot armoede, door je uitkering af te nemen). Deze opleiding wordt vervolgens zeer restrictief gegeven, duren langer dan voorzien, en bevatten zo veel hoepels om door te springen dat er velen het einde toch niet van halen. De haalbaarheid is met opzet laag.
Bij voorbeeld: twee keer te laat komen omdat een bus niet reed in een afgelegen gebied waar de opleiding wordt gegeven, is meestal al genoeg om je uitkering kwijt te spelen, maar ook de subjectieve inschatting van bepaalde docenten kan hier een rol spelen. Het doel is meestal sanctioneren, niet opleiden. Iets dat veel goedkoper kan, als dat toch het einddoel is. Er staan immers werklozen genoeg klaar om de stoeltjes op te vullen in de opleidingen. Ze moeten wel.

De docenten die 20% van de tijd onvindbaar zijn, is in tegenstelling geen probleem… want het gaat “toch maar” om werklozen denkt men, en deze mogen voor de gek gehouden worden, voor een niemendal uitgesloten worden of geschrapt.

De opleiding is dan eindelijk afgelopen (de termijnen worden vaak niet gerespecteerd), en je krijgt meteen wel een job voorstel waar je moet op in gaan.
Men zorgt wel degenlijk via allerlei deals met vaak zeer gehaaide (louche) firma’s dat deze mensen geplaatst worden (subsidiekassa moet rinkelen).

Na 4 tot 6 maanden worden deze mensen ofwel aan de kant geschoven voor de volgende VDAB’er (goedkoop), ofwel gewoon niet goed genoeg bevonden omdat de opleiding niet veel soeps was (sommige opleidingen zijn nauwelijks die naam waardig, anderen zijn zeer goed, de kwaliteit schommelt enorm, net omdat er nauwelijks opvolging is op lange termijn in effectiviteit.)

Sovjet-VDAB

De hamvraag is echter wat er gebeurt met mensen die en opleiding volgden (dus taxgeld dat gebudgetteerd was, hebben gekost) en daarna 6 maanden later, 2 jaar later en zelfs 5 jaar later zouden opgevolgd worden? Ik heb er een vermoeden bij, maar daar blijft het ook bij.
Want men weet het simpelweg niet.
Nogmaals, deze cijfers zijn niet voorhanden, omdat niemand intern zich zelfs de vraag mag stellen,… “privacy” wordt dan bovengehaald als excuus, alsof men mensen niet kan opvolgen op andere manieren die de privacy wel respecteren… elk excuus is goed blijkbaar om vooral hun eigen werking niet deftig te bekijken en uit het slijk te tillen.

Ik heb deze vragen ooit concreet gesteld aan mensen die bevoegd waren hiervoor (ze stonden toevallig in dezelfde ruimte), en het antwoord was duidelijk: ‘Dit doen we niet, en zullen we nooit doen.’ Sovjet-stijl dus: je mag wel plannen, taxeren en produceren, maar stel verder geen vragen. “Hier zijn de staats-goedgekeurde cijfers, daar moet je het maar mee doen.”
De aanwezige vakbonden bij VDAB huiveren hier ook van trouwens, vanzelfsprekend, want mensen die met 3 personen één copy maken van een blad papier, en daarna 2 uur verdwijnen om de lunchen in het gebouw, zijn uiteraard meer te beschermen dan het taxgeld, werklozen of de lange-termijn werking van uw arbeidsmarkt onderdelen. Uit die hoek valt er ook niks te verwachten. Al zullen ze zich wel verweren tegen elke verandering uiteraard.

Er is een uitdrukking voor dit soort activiteit:
Het vat der Danaïden vullen, echter niet met water, maar met belastingsgeld, subsidie en een heleboel verloren moeite en energie van zowel docenten en de werklozen!. De tijd die verloren gaat is nog het meest wraakroepende, boven het geld zelfs.

Wanneer je bv. TIEN maanden opleiding hebt gehad en dan moet vaststellen dat er geen jobs voorhanden zijn, dan een nieuwe opleiding begint om te merken dat niemand je echt langer dan een half jaar wil aanwerven, schort er iets aan het systeem, en mist VDAB haar kerntaak.

De bedrijven zeggen dan (letterlijke quote) “VDAB sucks, daar pakken wij nooit iemand via aan”. Maar diezelfde bedrijven worden wèl gedwongen om er voor te betalen, terwijl de werklozen ook verplicht worden om er beroep op te doen en hun tijd er te verslijten!!!
Je kan er ook als bedrijf niet stoppen om voor te betalen, om dan er ook geen gebruik van te kunnen maken bij voorbeeld: opt-out is niet mogelijk.

Je wordt met andere woorden verplicht een organisatie in leven te houden, die sowieso grondstoffen (werklozen) krijgt aangeleverd, en betalende (belasting) klanten (bedrijven) heeft, maar weigert zichzelf te meten op gebeid van efficiëntie. Als dat geen definitie is van Sovjet-stijl weet ik het niet.

Dit soort organisatie is rijp voor de schroot in haar huidige vorm.
En hoewel er hier en daar goede delen in zullen zitten, met schitterende gemotiveerde docenten, pleit ik er voor om VDAB volledig te ontmantelen in 2 tot 5 jaar tijd. Politici moeten deze boel dringend aanpakken voor de conjunctuur omkeert. Daarna zal de huidige werking alleen maar meer schadelijk worden, met alle nare gevolgen van dien.
Begin de ontmanteling van deze zooi, bij hun opleidingsstructuur, waar het meeste verloren energie in omgaat.

De blauwe zweep

De sanctie-taak die ze uitvoeren (in opdracht van vooral de recente neo-liberale ministers) is ook volledig overbodig geworden aangezien ze geen raad geven tegelijk en enkel sancties uitdelen nadat de werklozen eigenlijk geen job vinden of de opleidingen vaak oprecht als “shit” bestempelen.
Zo zag ik één jongen vertrekken nadat hij terecht opmerkte dat hij een uur kon slapen in de les zonder dat er een docent opdaagde, of zonder dat het lesmateriaal (in dit geval computers) werkte.
De optie tot sanctioneren, zat tot voorheen 2014 bij RVA, met VDAB enkel als raadgevende instantie. Deze situatie is nu veelal puur een zweep te zijn, maar dan een hele dure, een hele blauwe, waar werklozen niet beter van worden. Tot spijt van iedereen in de regering gaan werklozen niet zomaar verdwijnen wanneer je ze sancties geeft, ze duiken altijd elders op wanneer er geen echte jobs voorhanden zijn. (OCMW, emigratie, …)
Sancties hebben enkel zin wanneer je mensen in een goed werkend systeem wil dwingen, … maar dan worden sancties ook overbodig omdat mensen (de overgrote meerderheid toch) dan zelf wel inzien dat dit een goede zaak is voor hen.
Men slaat met de blauwe zweep op werklozen, omdat men wèèt dat VDAB anders geen taak heeft. Moest VDAB een bedrijf zijn in een open markt, waren ze al 25 jaar failliet.

De goede delen van VDAB en het gemotiveerde, performante personeel zou bij een afbouw van de taken snel degelijk ander werk vinden bij bedrijven die dan zelf aan de slag kunnen met meer opleiding die zelf kunnen geven en vooral iets minder belasting moeten betalen in ruil. Tegelijk kunnen ze dan niet meer zeuren over de lage kwaliteit van VDAB kandidaten, aangezien ze dan zelf verantwoordelijk zijn, en rechtstreeks in hun eigen vel snijden bij het slecht uitvoeren van deze taak.
VDAB heeft deze verantwoordelijkheidszin niet, wanneer bedrijven zeuren, dan zeuren ze maar, en ze betalen tòch.

Wat je dus uitspaart bij VDAB, reken je bv. 90% door in belastingvermindering, en 10% in subsidie van duurzame jobs, in mijn opinie kan deze verdeelsleutel dan om de paar jaar herzien worden afhankelijk van de resultaten.
Daar kan je de nodige specialisten en computermodellen voor inschakelen om tot een gewenst resultaat te komen, de Sovjet-stijl heeft lang genoeg geduurd daar, en genoeg generaties werklozen verpest!


Intussen ploeteren we echter verder; en kreeg ik te horen van iemand in opleiding, dat ze zich naar het kantoor van VDAB moesten begeven, …. om een brief op te halen (mits hun betaling van kilometervergoeding aan de werkloze).
Wanneer ze vroeg waarom haar de info-brief niet met de post werd opgestuurd, was het antwoord: “Die kosten komen uit de belgische staatskas voor uw verplaatsing, da’s dus goedkoper dan een postzegel voor ons”. (!!!) (dat de persoon in kwestie er zelf ook mee voor betaalt in z’n belastingen ontging hem compleet). Dit boeltje is totaal verrot.


De statistieksval

De cijfers, onderzoeken en “trends” die VDAB zelf publiek beschikbaar maakt op hun website https://www.vdab.be/trends/papers , zijn meestal heel vaag en door de band focussen ze op één klein aspect (bv: jongere werklozen). Dit geeft een vrij eenzijdig, en vertekend beeld, en zegt niks over hun effectiviteit in’t algemeen.

Algemene kosten/baten krijg je niet, en lange termijncijfers over hen zelf als VDAB, zijn nergens te bespeuren.
Nogmaals: dezelfde Sovjet-autofabriek van in m’n eerder voorbeeld, kan waarschijnlijk ook mooie cijfers voorleggen over hoeveel cabrio’s en hoeveel 4×4’s ze produceerden, maar nergens over hoe ze al jaren vergeten een motor in die wagen te plaatsen, of hoe er 4 man 1 enkele bout moet vastdraaien in theorie.

De details moeten de lezer doen vergeten dat hetgeen men daar meet en in cijfers giet, allemaal irrelevant is tegenover hun eigenlijke hoofdtaak: arbeidsbemiddeling.
Waarin ze in mijn opinie gigantisch falen op de meest maatschappelijk belastende, dure manier.

Maar helaas kan je dat nooit staalhard bewijzen, vermits je enkel de symptomen er van opmerkt in de arbeidsmarkt, en niet in de cijfers op zich. De cruciale cijfers ontbreken simpelweg! Politici kunnen dit altijd opvragen of eisen, vanuit het parlement. Maar ook dat gebeurt niet. Geen enkele partij is blijkbaar geïnteresseerd in deze cijfers, of om deze doos van Pandora open te trekken.

De allereerste stap zou dus moeten zijn om VDAB te forceren haar eigen efficiëntie door externe (liefst buitenlandse) instanties te laten meten. Opvolging op langere termijn dus.
Vermits men dit niet gaat doen, kan je de conclusie trekken dat er gigantisch veel belastingsgeld verdwijnt in het aan-het-werk houden van een onderdeel van de staat, het vat de Danaïden vullen met moeite die verloren is voor iedereen (behalve een paar ambtenaren die zich in die situatie nestelden en super blij zijn met deze “gravy train”, zonder dat het iets positiefs oplevert voor welke andere dan ook.

Schaf deze zooi dus best af. Zo snel mogelijk.
Da’s pas verandering voor vooruitgang.

kim0raku




Gastblog: VDAB en samenwerken met de privé: Alexander Calder

Klein woordje uitleg: een tijd geleden kreeg ik van een lezer van deze blog bijgevoegde getuigenis binnen. Ik zet het hier op mijn blog, gewoon om enig tegengewicht te bieden tegenover de VDAB-goeie-jongens blabla die ze op hun blogs en in de pro-regime media loslaten.
Ik krijg ook meer en meer getuigenissen binnen van mensen binnenin VDAB, maar deze ga ik op’n keer mooi bundelen en er een vervolgverhaal over schrijven.
Met dank aan de anonieme schrijven van dit mooi stukje proza (dat jammer genoeg niet tot de fictie-afdeling behoort), een getuigenis over een privéfirma die zo te zien qua gijzelen-van-werkzoekenden niet moet onderdoen voor VDAB zelf.

Dennis

De VDAB en Alexander Calder: een falen om hoogopgeleiden te begeleiden naar een job.

Mijn eerste ervaring met de VDAB en één van haar private partners, Alexander Calder, deed ik vorig jaar op. Om deze ervaring te kunnen begrijpen, moet ik eerst iets kwijt over mijn achtergrond. Ik ben historicus en leerkracht van opleiding en met die twee diploma’s is het helemaal niet eenvoudig om een vaste betrekking te vinden in het onderwijs. En het is zeker en vast geen evidentie om een vaste job te vinden met deze kwalificaties. Daarom hoop ik op een carrière in het onderwijs. De situatie daar is allesbehalve rooskleurig. De meeste leerkrachten geschiedenis hoppen van interim naar interim, van school naar school, in de hoop om na tien jaar te landen in een vaste betrekking. Velen van hen verlaten het onderwijs (1/4 van de startende leerkrachten) ook wegens een gebrek aan werkzekerheid en de mogelijkheid om een leven uit te bouwen. Ik heb de afgelopen twee schooljaren tot mijn grote spijt vaak thuis gezeten. Dat is mijn situatie en een goede vriend raadde mij aan om eens aan te kloppen bij Alexander Calder, een privaat bedrijf dat werkzoekenden intensief begeleidt naar een nieuwe job. Hoe ben ik daar nu terecht gekomen?

Vorig jaar werd ik door de VDAB opgeroepen om mij persoonlijk aan te bieden bij één van hun consulenten. Zij zou mij begeleiden bij mijn zoektocht naar een nieuwe job. Van begeleiding was er bijzonder weinig sprake, maar eerder van een grondige sociale controle. In eerste instantie vroeg zij aan mij om al mijn sollicitaties aan haar voor te leggen. Deze had ik gebundeld in de zogenaamde sollicitatie-werkmap, een map vol met afwijzingen van werkgevers. Blijkbaar wou de consulente eerst en vooral weten of ik wel bereid was om te werken. Pas nadat ze had vastgesteld dat ik geen profiteur was, ging ze over naar de effectieve begeleiding. Ze stelde vast met haar eigen ogen dat ik kon solliciteren. Mijn motivatiebrief was opgesteld in een keurig algemeen Nederlands zonder spellingsfouten en de lay-out was tiptop in orde. Ook mijn curriculum vitae mocht er zijn. Tijdens dit gesprek vermeldde ik het gesprek dat ik had gehad met mijn kameraad over Alexander Calder. Voor ik het wist, had ze de telefoon vast en belde ze lokale vestiging van Alexander Calder op om mij daar in te schrijven. De dag nadien mocht ik bij hen langs gaan om allerlei psychologische testen te ondergaan en rap en onder een grote groepsdruk een contract ondertekenen. Ik hing voor bijna negen maand vast aan Alexander Calder. Dat was het begin van negen maand durende hel die ik hier in enig detail wil bespreken.

Ik zou een essay van dertig bladzijden kunnen schrijven over de wantoestanden bij Alexander Calder. Dat is natuurlijk te lang en daarom lijkt het mij aangewezen om mijn kritieken, mijn misnoegen en mijn frustraties punt per punt te behandelen.

Ten eerste moet er gewezen op de natuur van dit bedrijf. Alexander Calder is een privaat bedrijf dat werkzoekenden (werklozen bestaan niet meer in de hedendaagse actieve welvaartsstaat) begeleidt naar een job. Normaal gezien is het de VDAB, een staatsinstelling, die deze categorie van burgers, moet begeleiden. Tien jaar geleden, onder de paarse regering, heeft men beslist om deze belangrijke staatsactiviteit te privatiseren. Vandaag de dag zijn er tientallen private instellingen actief in Vlaanderen die werkzoekenden begeleiden naar werk. Alexander Calder is daar slechts één van. Ik heb vooral politieke problemen met het feit dat deze bedrijven winst maken op de kap van werkzoekenden. Het gaat hier om een fundamenteel ethisch punt: winst maken op de kap van zwakkeren is een praktijk die niet thuishoort in een moderne beschaafde samenleving. Daarbij wil ik ook nog even vermelden dat de VDAB wel degelijk beschikt over de expertise om werkzoekenden te begeleiden. Deze expertise kunnen ze niet meer aanwenden. Daarover bestaat er binnen de VDAB ook heel wat frustratie over.

Mijn tweede punt sluit nauw aan bij het eerste punt. Private bedrijven zoals Alexander Calder worden gesubsidieerd met het geld van de werkende burger. Dit systeem van subsidies is allesbehalve transparant en kan gemakkelijk misbruikt worden. Er is bijzonder weinig informatie beschikbaar over dit systeem. Maar mijn ervaring leert dat het systeem ongeveer als volgt in elkaar steekt: per werkzoekende die Alexander Calder begeleidt, krijgt ze een subsidie. Er wordt ook een bonus uitgekeerd als ze een werkzoekende begeleiden naar werk. Maar hoe bewijst Alexander Calder dat door hun inspanningen er een werkzoekende minder is? Laat ik dit even illustreren aan de hand van mijn voorbeeld. Mijn traject begon vorig jaar in september. Begin november had ik eindelijk een interim in Brusselse school. Er bestond geen enkel verband tussen de inspanningen van Alexander Calder en het feit dat ik plots voor een korte periode een job had in het onderwijs. Ik had gewoon het juiste profiel en werd opgebeld door de directeur van die school. Toch kan Alexander Calder dit verkopen aan de Vlaamse staat dat zij mij aan job hebben geholpen en kunnen ze dus deze bonus incasseren. Tijdens mijn traject is dit zelfs tweemaal voorgevallen.

Ten derde wil ik het ook even hebben over de geleverde kwaliteit van het werk van Alexander Calder. In mijn geval kan dat alleen maar omschreven worden als zwaar ondermaats. Ook deze klacht is vrij complex en daarom splits ik hem op in de volgende problemen: differentiatie, de sociale controle, de kwaliteit van de workshops en de individuele begeleiding.

Differentiatie: Er werd mij in het begin verteld dat de groepen gedifferentieerd zouden worden op basis van niveau. In de realiteit kwam ik terecht in een groep van mensen die vrij laag opgeleid waren (arbeiders, kapsters, jongeren die hun middelbaar niet hebben afgewerkt) Het meest frappante voorbeeld daarvan is een vrouw met een doctoraat die zat in een groep met vooral arbeiders. Voor alle duidelijkheid: ik heb geen problemen met mensen die laag opgeleid zijn. De meest van hen waren vriendelijke en joviale mensen die bereid waren om te luisteren naar jouw verhaal. 

Maar je kan niet ontkennen dat er een fundamenteel niveauverschil bestaat tussen mensen met een masterdiploma en mensen met een BS0-diploma. Sommige van mijn collega’s hadden nog nooit een computer van dichtbij gezien. Ze wisten niet hoe ze het programma word moesten openen, hoe ze een brief moesten schrijven en hoe ze een e- mailadres moesten aanmaken. En dan begin ik nog niet over de vele spellingsfouten (“afgestudeert” in de plaats van “afgestuurd”, “traituur” in de plaats van “traiteur”.) die ik mocht opsporen. Ik voelde mij vaak gewoon een werknemer van Alexander Calder in de plaats van een werkzoekende die begeleid werd naar werk.

De sociale controle: Een dag bij Alexander Calder vertoonde een vast patroon. We moesten stipt aanwezig zijn om negen uur. Indien we een kwartier te laat waren, werd dit beschouwd als een ernstig overtreding. Dan waren we officieel afwezig en kon dit gemeld worden aan de VDAB die op zijn beurt dit kon overmaken aan de RVA die eventueel sancties kon nemen. Het eerste uur van dag zaten we samen aan een tafel waarbij iedere werkzoekende moest vertellen hoeveel sollicitaties hij of zij had gedaan in de afgelopen week. Mensen die veel hadden gesolliciteerd, werden geprezen en zij die weinig hadden gesolliciteerd in de ogen van de begeleider, kreeg bij wijze van spreken een veeg uit de pan. De werkbereidheid van een werkzoekende werd trouwens herleid tot het aantal sollicitaties die hij of zij had verricht. Dat is natuurlijke klinkklare onzin die gemakkelijk weerlegd kan worden. Bepaalde werkzoekenden zitten in een heel specifieke branche waar er weinig vacatures verschijnen. Als er dan één verschijnt, zijn ze wel als de kippen bij om te solliciteren. Ook zij zijn gemotiveerd om werk te vinden. 

Alle sollicitaties moesten ook genoteerd worden op de befaamde sporenkaart. Indien de RVA een werkzoekende opriep, kon hij aan deze staatsinstelling gemakkelijk bewijzen dat hij weldegelijk vaak genoeg solliciteerde en dus recht had op een uitkering. Dit brengt mij bij het belangrijkste punt: de vernederende sociale controle. Op zich heb ik ook niets tegen sociale controle. Sociale controle zorgt ervoor dat mensen zich beheersen. Het is met andere woorden productief en maakt ons tot wie we zijn. Maar niet alle vormen van sociale controle zijn echter even productief. De sociale controle bij Alexander Calder kwam neer op het bekampen van het stigma van het profitariaat, een mythe die heel sterk leeft onder de bevolking. Verschillende sociologen hebben echter al duidelijk bewezen dat het profitariaat een mythe is. Het merendeel van de werkzoekenden wil weldegelijk werken, maar vaak krijgen ze de kans niet omwille van verschillende factoren: een slechte economische conjunctuur, een gebrek aan werk of een enorme competitie onder werkzoekenden Deze mythe wordt vaak opnieuw gemobiliseerd door rechtse partijen zoals Open-VLD en N-VA om het beleid ten aanzien van werklozen te verstrengen. Maar ik wijk af. Laat ik terugkeren naar het sociaal stigma dat leefde bij Alexander Calder. Er heerste daar een sfeer van wantrouwen ten aanzien van de werkzoekenden. Wij moesten alles bewijzen op papier. Ze geloofden ons niet op ons woord als wij hadden gesolliciteerd voor een bepaald job. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat vele werkzoekenden er niet naar uit keken om opnieuw een dag je broek te verslijten bij Alexander Calder.

De kwaliteit van de workshops: Na het overlopen van de sollicitaties van de afgelopen week kregen we ook workshops. Die gingen over diverse thema’s gaande van het sollicitatiegesprek, de motivatiebrief tot het CV. De meeste daarvan waren voor mij onzinnig. Ik wist hoe ik een CV moest opstellen, hoe ik een motivatiebrief moet schrijven en hoe ik een gesprek moet een werkgever moest voeren. Ja, ik weet dat ik deftige kledij moet aantrekken voor een gesprek en dat ik niet mag stinken. Voor de laaggeschoolden was dit misschien wel af en toe nuttig. Maar ik zat mij daar meestal oneindig te vervelen. De lesgever was wel gemotiveerd en vanuit pedagogisch staken bepaalde zaken wel goed in elkaar. Hij doceerde niet, maar ging openlijk in gesprek met ons. Dit leidde er wel toe dat we heel vaak afweken van het onderwerp. De meeste van die workshops waren gewoon gezellige babbels tussen de lesgever en de werkzoekenden. In de namiddag werden we geleid naar de computerzaal waar we moesten solliciteren. Van begeleiding was geen sprake meer. Dat op zich verantwoordt de volgende boute stellingen: eigenlijk kan Alexander Calder samengevat worden als een dure vorm van kleuterbegeleiding van werkzoekenden die gefinancierd wordt door het belastinggeld van de werkende burger. 

De individuele begeleiding: Alexander Calder gaat er ook prat op dat werkzoekenden bij hen geen nummer zijn. We zijn werkzoekende met een eigen verhaald en dat vergt een individuele begeleiding. Er werd daarom ook individuele begeleiding voorzien. Om de vier weken werd er een persoonlijk gesprek voorzien tussen de werkzoekende en de begeleider. Op dat moment gingen er ook geen workshops door. Dat gesprek was meestal een gezellige klets tussen de werkzoekende en de begeleider. Vaak ging het over ons privéleven en af en toe kregen we een belachelijke tip. (“Je moet breder zoeken.” “Solliciteer niet enkel voor het onderwijs.”) Alsof ik dat soort van zaken niet wist.
Het toppunt van de individuele begeleiding was wel de mail die iedere werkzoekende iedere week kreeg van Alexander Calder. De mail heette de persoonlijke selectie van Alexander Calder. Dat klinkt goed. Op basis van ons persoonlijk profiel werden er vacatures naar ons doorgestuurd. Wat een prachtige wereld! In werkelijkheid was dit een grote farce. In de negen maand die ik vertoefde bij Alexander Calder, heb ik ooit een vacature ontvangen die bij mij paste. Deze kritiek is trouwens ook van toepassing op de VDAB. Ook zij versturen nog geregeld mails met zogenaamde geschikte vacatures. Onlangs werd ik nog door hen gecontacteerd om te solliciteren voor een vacature bij een hogeschool. Het ging om een job als docent in een bepaalde discipline waarvan ik nog nooit had gehoord. Van ons wordt er dan ook verwacht dat we daarvoor solliciteren. Ik dacht het niet. In iedere mail wordt er ook nog eens duidelijk vermeld dat we moeten solliciteren als we onze uitkering willen behouden. 

Ik ben nu eindelijk verlost van Alexander Calder. Na de zoveelste interim in het onderwijs werd het voor hen ook duidelijk dat ik daar weinig te zoeken had. Ze hebben mijn contract afgesloten en hebben mij laten gaan. Daarmee kwam er een einde aan absurd verhaal zoals alleen een Kafka het kan beschrijven. De belangrijkste conclusie lijkt me de volgende te zijn: wetenschappelijk onderzoek in Nederland heeft onomstotelijke aangetoond dat de zware disciplinerende sociale controle via deze programma’s niet werken. Er zijn via deze programma’s niet minder werklozen. Dan lijkt het mij zinloos dat de Vlaamse overheid miljoenen euro’s verspilt aan deze programma’s. Deze miljoenen kunnen evengoed gebruikt worden om minder te besparen en ervoor te zorgen dat burgers hun job niet verliezen.

door: Anoniem  –  Oktober 2015 

Gepubliceerd via http://dagboekvaneendopper.blogspot.com/

Alarmknopjes voor iedereen!

Alarmknopjes voor bange VDAB’ers… denk dat een mooier symbool voor het regime Michel I niet bestaat.
Spijtig dat we de sancties overlaten (en meer macht) aan een lokaal systeem vergeven van de racisten, zakkenwassers, lamzakken en mensen die niemand ècht vooruit willen helpen. Het soort ambtenaren die toegeven enkel voor de vakantie en de vele voordelen daar rond te lopen en werklozen als paria’s behandelen,..maar zelf niet eens hun eigen laptop deftig kunnen beheren.

De echte parasieten van onze samenleving zijn diegenen die teren/leven en geld krijgen in de vorm van subsidies om te doen alsof ze mensen aan werk helpen, terwijl ze in realiteit enkel tijdelijke (en zeer lame) oplossingen zoeken die voorgekauwd werden door een al even marketing-gericht lame systeem onder leiding van een bende rechtse kwieten met Fons Leroy aan de top (ja ik heb het gezegd).

En nu gaat men deze bende laksheid-met-profiteurs (want dat zijn ze) dan nog uitrusten met een laf beschermknopje ook.
Want o-wee, er zou eens een “marginale dopper” met zijn vuist op het gezicht van een vdab’er moeten willen kloppen omdat z’n centjes worden afgepakt. (Vrij contradictorisch dat het systeem nog wel geld uitdeelt aan mensen die zonder werk vallen, maar tegelijk een bende ambtenaren in dienst houdt om zoveel mogelijk mensen te schrappen uit ditzelfde systeem… de vraag is wie nu wie aan werk helpt.)

‘t is een beetje zoals sigaretten verkopen en er tax op heffen en tegelijk subsidies geven om te stoppen met roken… De schizofrenie is kompleet.

Hopelijk komt er bij het indrukken van zo’n alarmknopje eens een keer geen hulp opdagen voor de VDAB’er in kwestie, omwille van de besparingen ofzo (want ironie mag ook)…  “V-for Vendetta”-toestanden zijn niet ver af meer eigenlijk.

RVA die sanctioneerde ook, en deed dat op basis van feiten en regels,… VDAB daarentegen krijgt nu echt tè veel macht, de mensen die daar zitten heb ik al iets te vaak aan “het werk” gezien (ook achter de schermen) om daar ook maar enig vertrouwen in te hebben.
Het volk laat intussen begaan… want ‘het is toch maar om u tegen doppers te beschermen’.
Wat is’t volgende dat ze gaan criminaliseren?
Mensen die aan’t loket van Electrabel komen klagen?
Mensen die hun e-ID komen halen?
Of gewoon iederèèn die niet lid is van ‘de partij’?

Ik eis ook een alarmknopje.
Als werkloze wil ik op een knop kunnen drukken wanneer een zuurpruim van VDAB me onterecht dingen voorstelt die totaal irrelevant zijn met mijn skills, of deadlines zet waar ze zich dan zelf niet aan houden, of me op eigen kracht naar de andere kant van’t land stuurt om een certificaat op te halen waar je dan achteraf niks mee bent, of wanneer de instructeurs dreigende taal spreken, of niet komen opdagen voor hun werkdag terwijl de werkloze in de opleiding er wel moet zitten en letterlijk gegijzeld wordt door een systeem dat enkel subsidies wil incasseren.
Hopelijk komen ze me dan redden.
Ik wil ook een alarmknop wanneer de vdab’er die voor me zit niet met z’n eigen computer kan werken, of wanneer ik racistische praat hoor tussen twee vdab-medewerkers over een werkloze…

Maar dat zal ook niks worden zekers?

Waarschijnlijk niet…


Gepubliceerd via http://dagboekvaneendopper.blogspot.com/

VDAB kwaliteit nooit gechecked

Enkele jaren terug, zat ik in een soort klassenraad van een vdab cursus-centrum. Van elke opleiding mochten er twee afgevaardigden komen, om dan in’t bijzijn van Fons Leroy (de man zelf) en een boel leidinggevende mensen van VDAB hun mening te geven over de cursus in kwestie.
Deze mening was tot stand gekomen na een kleine vergadering met de klas, samenwerken met een stuk of 16 mensen schept immers een zekere band.

Toen het onze beurt was, konden we onze mening vertellen. Het kwam er in het kort op neer dat we de klas die voor ons kwam nog hadden gezien (deze waren enkele eindoefeningen aan’t maken toen) en de klas na ons was inmiddels ook al bezig.  We hadden dus met deze drie ‘leerjaren’ kunnen overleggen en het kwam er op neer dat de cursus zeer traag en vrij matig werd gegeven. Meer nog, er werd eigenlijk op de twee laatste maanden na, niet echt veel gedaan dat nuttig kon genoemd worden.
Daarbij was het beginnersniveau (om iedereen te kunnen laten instappen) zo vreselijk laag (op nul) gezet in’t begin, dat je bijna de muren op liep van verveling.

We vroegen ons openlijk af of 10 maanden dopgeld betalen, voor een cursus waar je eigenlijk niet veel mee was, en waar je nauwelijks werk mee vond wel nuttig was (velen van ons waren op dat moment al 3 maanden op zoek naar een stageplaats, waar men ons zo goed als gratis kon in dienst nemen).

De vraag naar Fons Leroy werd toen gesteld, of het niet beter was de lat iets hoger te leggen en meteen ook opvolging te organiseren. Op deze manier zou VDAB kunnen weten of de personen die de opleiding hebben gevolgd, na pakweg 2 jaar, nog werkzaam zijn in die sector.  Dit zou ook helpen om bedrijven op te sporen die systematisch vdab’ers aanwerven en ze te vervangen door de volgende lading goedkope werkkrachten 6 maand later.

Het antwoord was zeer onthutsend: de opleiding korter maken ging praktisch niet omdat er afspraken waren met ‘leveranciers’ en de docenten. En opvolging ging ook niet omdat “de vakbond” hier tegen was, omdat dàt dan weer tegen de docenten en vdab zou kunnen gebruikt worden.

Ik vroeg toen, welke fabriek er zaken produceert, zonder aan kwaliteitscontrole te doen aan het einde van de lopende band. Want da’s wat VDAB doet: ze geven (op uw kosten) een opleiding, om maanden later zelfs niet te kunnen zegeen of:
– bedrijven met de opgeleide mensen iets kunnen aanvangen (buiten ze misbruiken als goedkope tijdelijke werkkrachten)
– werklozen er op langere termijn mee aan een job konden geholpen worden (toch het HOOFDDOEL van VDAB dacht ik)
– er al dan niet enige kwaliteits-check was op de opleidingen zelf.

Ik ging naar huis daarna, beseffende dat VDAB er in dit geval vooral op uit was korststondig cijfers te laten halen vd politieke klasse.


Gepubliceerd via http://dagboekvaneendopper.blogspot.com/

Waarom knelpuntberoepen niet ingevuld worden – deel 2

Ik voelde me genoodzaakt een tweede deel te schrijven over het hoe en waarom in verband met het niet ingevuld geraken van knelpuntberoepen.

Veel hangt uiteraard af van welk soort knelpuntberoep, maar in grote lijnen zijn er gelijkenissen te vinden in de manier waarop nieuwe werknemers naar deze beroepen worden geholpen.

Het is frappant uiteraard, dat men met een werkloosheidsgraad van boven de 10% (op sommige plekken zelfs 15.7% zoals in Antwerpen) toch geen mensen schijnt te vinden voor bepaalde beroepen.

In deel een lichte ik al toe hoezeer de VDAB in de eerste plaats een stevige dam opwerpt naar de kandidaten toe. Zelfs kandidaten die perfect voldoen aan de ‘skills’ die nodig zijn, worden vaak geweerd omdat ze geen affiniteit met het beroep hebben.  Wat in mijn opinie waanzin is, wanneer een vrachtwagenchauffeur (om hen maar weer als voorbeeld te nemen) een opleiding hulpboekhouder wil gaan volgen (knelpunt), en hij voldoende kan rekenen en talen machtig is, dan zie ik geen reden om hem te weigeren.
De motiviatie moet hier de hoofdreden zijn om iemand al dan niet toe te laten (en die motivatie is snel te meten door de resultaten behaald tijdens de opleiding niet?). Maar zulke mensen gaat men dan weigeren omdat ze blijkbaar ‘geen feeling’ hebben met de betreffende beroepen.
Tja, zo blijf je natuurlijk met vacatures zitten die nooit ingevuld geraken (en behalve de vdab-medewerkers die de testen afnemen, zijn er geen mensen aan een baan geholpen).

Andere oorzaak:

Maar er is nog een andere oorzaak: de wachrij voor zulke opleiding is vaak erg lang (niet omdat er zo veel kandidaten zijn, maar omdat de opleidingsplaats gewoonweg ontbreekt).
Voor bepaalde beroepen zoals buschauffeur of bediendenopleidingen gaat het van 2 maaanden tot 2 jaar!!!
(Er zijn gevallen bekend van mensen die letterlijk al jaren wachten, en intussen volledige werkloosheidsuitkering krijgen -bedenkelijk in tijden van budgetproblemen- in afwachting van hun opleiding)

Op deze manier zet je mensen die al werkloos zijn natuurlijk voor een dilemma: wachten tot je de opleiding kan beginnen, of een voorlopige baan zoeken die misschien ver onder je niveau ligt (lees: horeca, schoonmaakbedrijven, callcenters….).
Wanneer deze werklozen dan tijdens de wachtrij-tijd dan een andere job aannemen, hebben ze geen recht meer op deze opleiding, en worden ze van de wachtrij geschrapt.

Je kan dus maar beter gewoon werkloos blijven (wat vdab graag heeft en zelfs aanraadt in sommige opleidingen!) zodat je de wachtrij niet in gevaar brengt en uiteindelijk kan starten aan de opleiding.

Misschien hoog tijd dat men wat andere visies gaat hanteren inzake knelpuntberoepen.
Op zich vind ik het goed dat er zo’n lijst bestaat, zodat je weet in welke beroepen je meer kans maakt op open vacatures (al klopt zelfs dat verhaaltje niet, aangezien deze lijst op een rare manier wordt samengesteld).
Maar dan opleidingen voorzien om deze beroepen in te vullen, zou vooral een zaak moeten zijn van het onderwijs.
Op de tweede plaats zou men mijns inziens meer moeten spelen op het samenwerken met bedrijven die echt nood hebben aan deze werknemers, niet met een ‘theoretische vraag naar…’.
In concreto; waarom richt men samen met de bedrijven die deze knelpuntwerknemers nodig hebben, geen aparte divisie op waar men specifiek mensen die gemotiveerd zijn gaat opleiden? Waarom blijft alles zich afspelen in trage, duffe, vdab opleidingen die elk jaar minder raakvlak hebben met de echte nodigen van de bedrijven?
En de hamvraag blijft… waarom zeggen een boel bedrijven sàmen niet gewoon de samenwerking met VDAB stop om dan samen één pot bijelkaar te leggen en daar mee eigen ECHTE opleidingen te voorzien? Of is de nood dan toch niet zo hoog dan beweert?


Gepubliceerd via http://dagboekvaneendopper.blogspot.com/