Voor de duidelijkheid: deze post gaat niet over de zeer betreurenswaardige, en wraakroepende zaak van de moord op Julie Van Espen. Mijn blogpost gaat over de achterliggende systemen, waar ik vele mensen die ook boos zijn over deze zaak, een gevaarlijk pleidooi zie maken voor meer camera’s.

Surveillance state

De initiële reflex na de moord op Julie was om meer veiligheid, vooral op afgelegen fietspaden, te creëren. Deze begrijpelijke roep om meer veiligheid, werd meteen bijgetreden door -hoe kan het ook anders- de burgemeester van Antwerpen. Hij maakte deze “veiligheid” meteen synoniem aan “meer camera’s”.
Handig uiteraard, want het past volledig in z’n politiek, … en mensen hebben het op zulke emotionele dagen niet eens door en lopen er mee achteraan. Wat begrijpelijk is, mijn eerste reactie was ook: “hang meer camera’s”.

Dat camera-netwerk zie ik zelf dagelijks uitbreiden in Antwerpen, om de haverklap zie ik de mensen van een beveiligingsfirma of gemeente personeel zaken voorbereiden, waarna er weer een “oog” bij komt om een straat in de gaten te houden.
Er is dus al een omvangrijk netwerk 1200 in Antwerpen, en een 3000 in heel Vlaanderen. Da’s een stevige investering. Iemand moet daar beter van worden.

Een camera-netwerk is er niet om mensen te beschermen. Da’s het verkoopspraatje dat overal in de grote steden wordt gebruikt. Een praatje dat maar tot op bepaalde hoogte klopt.

Julie werd niet gered door een camera. Het heeft hooguit enkele uren speurwerk vermeden voor de moord-onderzoekers en politie. Maar dan nog, het had z’n nut. Er kwam enkel maar lof over, hoewel het eerder ons demonstreert hoe krachtig dit middel is.
We zijn daar dan blij mee, zolang een stevig middel tegen iemand wordt gebruikt die we graag gepakt zien, is er niks mis (in dit geval pakte men een kompleet stuk uitschot dat een vrouw van een fiets trok en vermoordde).
Het wordt echter meer complex wanneer het “target” een gewone burger wordt. Een consument, … of een hele groep (aan computersystemen kan je opdrachten geven als “scan alle gezichten van iedereen die deze winkel binnen gaat”).

De koppeling tussen je bankdata, je e-id, de kruispuntdatabank, en je bewegingen op de openbare weg (of in hotels, restaurants, casino’s, bank automaten…) is makkelijk gemaakt.
We zijn misschien nog niet zo ver momenteel, maar we zijn dichtbij.

Ik zelf vind dat beangstigend, niet omdat ik een potentiële boef, verkrachter of moordenaar ben die liever niet gefilmd wordt terwijl hij in een struik op de loer ligt naar z’n volgend slachtoffer, maar omdat ik een burger ben die graag in een maatschappij leeft, en niet in een gigantische Truman Show achtige gevangenis.

Er staan intussen meer camera’s gericht om de “vrije” mensen in’t oog te houden, te scannen en hun bewegingen te analyseren, dan dat er camera’s op de gevangenen in een gevangenis staan. (logisch op zich, wanneer je denkt vanuit de surveillance-staat).

Surveillance capitalism

Eens het camera netwerk volledige dekking heeft gaan de poppen echt aan het dansen. Over onze steden (niet enkel Antwerpen zal zo worden, Brussel en andere steden zoals Mechelen zijn aardig op weg) zal dan een bewakingsgordijn hangen.
“Lekker veilig” denk men dan. Maar is dat wel zo?
De data wordt 100% zeker ergens samengebracht. Wanneer er zo veel nuttige data is van mensen hun gedrag, bewegingen, en wanneer je dat nog eens kan koppelen aan hun financiële gedrag (want ook daar is de surveillance ook verregaand uitgebouwd) heb je een schat aan informatie waarmee je mensen kan beginnen “sturen”.

Een simpel spelletje als Pokemon-Go was in feite een experiment om te zien hoeveel ‘foot-traffic’ men kon genereren in bepaalde winkelstraten (winkels betaalden hier ook voor!).
In Vancouver is men intussen een hele ‘smart city’ aan’t bouwen, een stuk terrein waar Alphabet, Google dus, z’n zin kan doen.
Ik denk dat dat de richting is die we uit gaan: privé steden. Of de feodale staten van weleer heruitvinden in een soort gestuurde steden.

Het is misschien goed om weten dat we dit nog kunnen kiezen of tegenhouden … in Europa is het nog zo ver niet, maar er is niet veel tijd.
Wil je in dit soort maatschappij terecht komen of niet (het is een keuze).

De camera’s die nu als held worden binnengehaald omdat ze een moordverdachte konden opsporen in enkele minuten, kunnen ook in handen vallen van een regime dat nog minder in zit met de burger dan het huidige.

Een sterk werktuig als een camera netwerk, kan ook beletten dat je laat ons zeggen, een schunnige grafiti op de muur van een bedrijf spuit.
Het zal hier en daar ook mensen als sluikstorters of drugdealers ontraden om op bepaalde plekken open en bloot hun ding te doen. Maar verdwijnen deze problemen dan? Of verplaatsen ze zich naar waar het minder opvalt, of naar de paar plekken waar geen camera hangt?
De vraag kan zelfs gesteld worden of we deze “minder frisse plaatsen” niet nodig hebben in de maatschappij om erger te voorkomen.

Ik zie het somber in om een camera netwerk synoniem te stellen met veiligheid. Het is als zelf een onweer creëren, en daar dan in gaan staan met een paraplu, om dan neergebliksemd te worden.

Wanneer er enkel data-capturing gebeurt, met databanken die slecht beveiligd worden en camera’s die elke stap die je zet in’t oog houden, kom je in een puur repressieve maatschappij terecht.

De man die iemand anders overvalt in een metro station, kan dan misschien wel snel gevat worden,… maar het slachtoffer is daar weinig mee.
De onderliggende oorzaken van deze geweldplegingen, zij het drugs, armoede, gebrek aan opvang, gebrek aan psychische zorg of wat-dan-ook, daar is steeds minder geld voor, want mensen worden een data-entry in een databank, een consumenten-koe die enkel moet grazen (kopen) en af en toe zich mag vergapen aan een voorbijrijdende trein.

De middelen worden van voorkomend naar data-surveillance geswitched.
Waardoor je heel je repressieve systeem (wat een staat is verworden tot nu toe) enkel nog meer macht geeft.
De mensen die er tegen willen ageren, protesteren of echte actie voeren krijgen het meteen ook veel moeilijker om zich te organiseren. (tracht maar eens een spontane demonstrate te houden ergens in de stad).

Welk regime?

In ons huidige systeem kan dit allemaal nog door de beugel. We gaan winkelen, we gaan naar de school ons kind ophalen en overal volgt een camera ons. We doen niets mis, er is niets aan de hand.
Tot je naar de winkel gaat en men wil weten wat je koopt. Tot je een kandidaat bent voor een iets te lastige oppositie-partij, en men wil weten waar je in’t weekend zoal uithangt, of met wie je praat.

Het is een kwestie van tijd, voor het tegen de mensen wordt gebruikt.
Het overzicht, de toelating om deze beelden en data te gebruiken, zal in’t begin wel goed verlopen (anders krijg je deze middelen niet verkocht aan de bevolking).

De toekomst is echter onzeker, eens je als “vrije mens” terecht komt in een regime dat op deze tools kan rekenen om haar macht te laten gelden en uit te breiden, ben je gevangen.
Onderliggend gaan zulke regimes er net baat bij hebben om de oorzaken te laten verder ontsporen. Het versterkt hun macht. Daarom misschien dat straathoekwerk, opvang, zorg allemaal besparingen te verwerken krijgt.)

Ik vertrouw dit regime al niet, maar ik vertrouw staatsregimes in theorie al zeker niet met een machtig wapen als een volledige camera dekking van het land.
En ja, om de zoveel tijd zal men wel een absoluut geboefte op kunnen pakken, en dit breed in de media uitspelen. Maar dat weegt nog steeds niet op tegen de goelag die we voor onszelf aan’t bouwen zijn, en waar we als taxkoeien enkel dienen om te zwijgen en te consumeren.

De onverlaat die vroeger op een muur een slogan spoot tegen de regering wordt een vijand. De mensen die door hun rioolkrant haar website scrollen om daarna goedkope kleren te gaan kopen in de winkel die ze al 50 keer in een reclame hebben gezien, worden ‘de vrienden’.

Willen we echt zulk systeem? Waar we nul ruggengraat mogen hebben? Waar we niets meer worden dan data? We gaan er ons ook niet veiliger om voelen denk ik.
Een wereld waarin alle beweging en privacy puur een databank-entry wordt en verhandeld wordt op de achtergrond is niet echt rooskleurig. Het is daar dat mensen als BDW naar toe willen uiteraard, het geeft vooral hun regime, hun kliek meer veiligheid. Wereldwijd zijn de 0,1% daar waarschijnlijk ook nogal fan van.

Voor diegenen die niet geloven dat deze data als koopwaar wordt gebruikt: wanneer u een website bezoekt gebeurt dit al… wanneer u een fysieke winkel bezoekt OOK.

Wanneer u over een verlaten stuk weg fiets, door een verloederde buurt (die enkel voor “events” eventjes wordt bevolkt en verder volledige verkommerd wordt). Voel je je dan veiliger wanneer er een camera hangt?
Ben je daar iets mee wanner je je laatste adem uitblaast en verderop een camera alles filmt wanner je vermoord wordt door iemand die eigenlijk had moeten in een cel zitten?

Of hadden andere investeringen in justitie, opvang, zorg, lokale werking een betere investering geweest?

Intussen gaan de camera’s “slimmer” worden, en weldra gaan er A.I systemen op draaien om de data die ze massaal binnenkrijgen te verwerken en “ten gelde” te maken.
U kiest zelf in welke maatschappij u wilt leven natuurlijk.

Ik zelf leef liever in een maatschappij waar iemand vrij kan van A naar B fietsen zonder lastig gevallen te worden of erger.
Dat in de eerste plaats.
Een camera is een symptoom van veel meer. Het is ook makkelijker en “brengt meer op” dan bij voorbeeld in te zetten in sociale werking die af en toe de echt rotste appels ‘er uit haalt’ en desnoods uit de maatschappij houdt.
Follow the money.


Written by kim

twitter.com/kim0raku